Aslan Tatar bor madeni
Anahtar Parti Giresun İl Başkanı Aslan Tatar, bor madeninin Türkiye için yalnızca bir ihracat kalemi olmadığını; yüksek teknoloji, savunma sanayii, enerji dönüşümü ve dış politika açısından stratejik bir güç niteliği taşıdığını vurguladı. Tatar, “Bor üzerinden katma değeri yükseltmek, Türkiye’nin refahını büyütecek milli bir sanayi hamlesidir” dedi.
Borun doğada borat tuzları halinde bulunduğunu belirten Tatar, ticari açıdan en önemli ürünlerin boraks, uleksit ve kolemanit olduğunu ifade etti. Türkiye’de endüstriyel borat madenciliğinin Emet, Kırka, Bigadiç ve Kestelek bölgelerinde yoğunlaştığını kaydeden Tatar, “Türkiye, borat minerallerinde dünyanın en büyük üreticisi ve en büyük rezerv sahibidir. Bazı çalışmalarda dünya rezerv payımızın yüzde 73–74 düzeyinde olduğu ifade edilmektedir” diye konuştu.
Türkiye’nin yıllık bor üretiminin yaklaşık 2,6 milyon ton seviyesinde olduğunu aktaran Tatar, üretimin yalnızca yaklaşık yüzde 5’inin iç pazarda değerlendirildiğini, yüzde 95’inin ise ihraç edildiğini söyledi. “İhracatta hacim var; asıl mesele ileri teknoloji basamağını kurmaktır” diyen Tatar, 2022 yılında rafine bor ürünleri ihracatıyla yaklaşık 1,3 milyar dolar gelir elde edildiğini, ortalama ihracat değerinin ise yaklaşık 500 dolar/ton düzeyinde gerçekleştiğini hatırlattı.
Borun yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çeken Tatar, “Ferrobor, bor karbür, izotop ürünleri ve ileri bor kimyasalları gibi alanlarda teknoloji ve üretim kapasitesi güçlenirse, gelir çarpanı hızla büyür” ifadelerini kullandı. Tatar ayrıca, temiz enerjiye geçiş sürecinde borun hidrojen depolama çözümleriyle öne çıkabileceğini dile getirdi.
Anahtar Parti’nin bu alandaki politika önerilerini de paylaşan Tatar, Kaynak ve Rezerv Raporlama Komisyonu’nun (UMREK) daha işlevsel hale getirilmesi ve Ulusal Madencilik Bilgi Sistemi’ne (UMBİS) bağlanması gerektiğini belirtti. UMREK ve UMBİS’in uluslararası rezerv raporlama standartlarıyla uyumlu hale getirilerek CRIRSCO üyeliğine yönelmesi gerektiğini ifade eden Tatar, bu adımların yatırım kararlarında güvenilir veri altyapısı sağlayacağını söyledi.
Maden aramalarında jeoloji, jeofizik ve metaloji haritalarının güncellenmesi; modern arama yöntemlerinin daha etkin kullanılması gerektiğini vurgulayan Tatar, borun stratejik üstünlüğünü ileri teknolojiye çevirmek amacıyla yüksek bilgi ve teknoloji temelli bor sanayisinin ve Bor Enstitüsü yaklaşımının kurumsallaştırılmasının önemine dikkat çekti.
Borun ham madde olarak ihraç edilmesi yerine, orta vadede ara ve uç ürün temelli yarı mamul üretim kapasitesinin artırılması gerektiğini belirten Tatar, bu dönüşümün Anahtar Parti’nin Katılımcı Girişimcilik Modeli kapsamında devlet katkılı üretim ve teknoloji merkezleri üzerinden yaygınlaştırılabileceğini, yerlilik ve millilik oranının güçlü biçimde korunmasının esas olduğunu kaydetti.
Açıklamasını değerlendirmeyle tamamlayan Aslan Tatar, “Bor teknolojisine ne kadar erken sahip olursak, dünyada rekabet gücümüz o kadar artar. Türkiye, bor gibi stratejik bir kaynağı ileri teknolojiye dönüştürerek daha yüksek refahı ve daha güçlü bağımsızlığı inşa edebilir. Anahtar Parti’ye göre daha iyisini yapmak mümkün” ifadelerini kullandı.
